चंद्रपूर   आरक्षण आणि सामाजिक न्यायासाठी ओबीसी समाजाचा आवाज पुन्हा एकदा नागपूरच्या रस्त्यांवर घुमला. तुकूम प्रभाग क्रमांक ५ मधील विर सेवा बहुउद्देशीय संस्थेचे सक्रिय सदस्य आणि उदयोन्मुख युवक नेते अभिषेक डोईफोडे यांच्या नेतृत्वाखाली चंद्रपूर जिल्ह्यातून आलेल्या शेकडो युवकांनी या ऐतिहासिक मोर्चात उत्साहपूर्ण सहभाग नोंदविला. नागपूर शहराच्या मध्यवर्ती भागातून निघालेल्या या ओबीसी मोर्चाने सामाजिक न्याय, आरक्षणाचे संरक्षण आणि राजकीय सक्षमीकरण यांसाठी संघर्षाची नवी दिशा ठरवली आहे.


मोर्चाच्या सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत नागपूरच्या रस्त्यांवर “जय ओबीसी, जय संविधान” आणि “आरक्षण आमच्या हक्काचे, नाही कुणाच्या बापाचे” अशा घोषणांनी वातावरण दणाणून गेले. हजारो कार्यकर्त्यांच्या उपस्थितीने नागपूर शहरात अभूतपूर्व ऊर्जा आणि एकजुटीचे दर्शन घडवले. या मोर्चात चंद्रपूर जिल्ह्यातील विविध भागांतून, विशेषतः तुकूम परिसरातून आलेल्या कार्यकर्त्यांची उपस्थिती लक्षणीय होती.


अभिषेक डोईफोडे यांनी मागील काही वर्षांत आपल्या समाजाभिमुख कार्यामुळे युवकांमध्ये एक ठोस आणि प्रभावी नेतृत्व निर्माण केले आहे. त्यांनी सामाजिक संघटन, शिक्षण आणि न्याय यांच्या माध्यमातून वंचित घटकांना आवाज देण्याचे कार्य सातत्याने केले आहे. त्यांचा लढा केवळ आरक्षणापुरता मर्यादित नसून, तो समान संधी आणि स्वाभिमान या दोन आधारस्तंभांवर उभा आहे.


या मोर्चाच्या पार्श्वभूमीवर डोईफोडे यांनी व्यक्त केलेले विचार समाजाच्या व्यापक जाणिवेला स्पर्श करणारे होते. त्यांनी ठाम शब्दांत म्हटले —


> “ओबीसी समाजाने आज एकत्र येणे ही केवळ राजकीय नव्हे तर अस्तित्वाची लढाई आहे. शिक्षण, नोकरी आणि निर्णयप्रक्रियेत आपले प्रतिनिधित्व सुनिश्चित होईपर्यंत आपला संघर्ष सुरू राहील. संविधानाने दिलेले अधिकार टिकवण्यासाठी आणि नव्या पिढीला समान संधी मिळवून देण्यासाठी आपण सर्वांनी एकदिलाने उभे राहायला हवे.”


त्यांच्या वक्तव्यातील तीव्रता आणि स्पष्टता पाहता, सभेत उपस्थित प्रत्येक युवकाच्या मनात स्वाभिमानाची ज्वाला पेटली. नागपूरच्या मध्यवर्ती चौकात उभ्या हजारो कार्यकर्त्यांच्या तोंडून एकाच आवाजात घोषणांचे स्फोट होत होते. मोर्चात महिलांचा आणि विद्यार्थ्यांचा सहभागही विशेष लक्षवेधी ठरला. अनेक तरुणींनी समाजातील अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवला आणि ओबीसी महिलांना निर्णयप्रक्रियेत स्थान मिळावे, अशी ठाम मागणी केली.


चंद्रपूर जिल्ह्यातील विर सेवा बहुउद्देशीय संस्था ही केवळ सामाजिक संघटना नसून, ती समाजाला आत्मभान देणारी चळवळ बनली आहे. या संस्थेच्या माध्यमातून अभिषेक डोईफोडे यांनी मागासवर्गीय युवकांना संघटित करून त्यांच्यात नेतृत्वगुण विकसित करण्याचे कार्य केले आहे. तुकूम प्रभागात त्यांनी चालवलेले युवक प्रशिक्षण, शिक्षण सहाय्यता आणि सामाजिक जनजागृती अभियान या माध्यमातून समाजातील शेकडो घरांपर्यंत परिवर्तनाची नवी ज्योत पोहोचली आहे.


या मोर्चात डोईफोडे यांच्या नेतृत्वाखालील कार्यकर्त्यांच्या शिस्तबद्ध आणि संघटित उपस्थितीने नागपूरकरांचे लक्ष वेधले. कोणताही अपप्रचार, गोंधळ किंवा अव्यवस्था न करता त्यांनी संविधानिक मूल्यांच्या चौकटीत राहून आपला हक्क मांडला. सामाजिक जबाबदारी आणि शिस्त या दोन मूल्यांच्या आधारावर उभ्या असलेल्या या युवकांच्या टोळीने राज्यातील इतर जिल्ह्यांतील कार्यकर्त्यांसाठी एक आदर्श निर्माण केला आहे.


मोर्चात अनेक अनुभवी ओबीसी नेते उपस्थित होते. त्यांनी आपल्या भाषणांत सरकारकडे तीव्र शब्दांत मागणी केली की, ओबीसी आरक्षणासंदर्भातील अनिर्णयक स्थिती संपवून ठोस धोरण जाहीर करावे. “आरक्षणावर कोणाच्याही राजकारणाचे सावट येऊ देणार नाही” असा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला. त्याचबरोबर सामाजिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक सक्षमीकरणासाठी ठोस कृती आराखडा लागू करण्याची मागणीही करण्यात आली.


नागपूरमधील या भव्य आंदोलनाने महाराष्ट्रातील ओबीसी समाजाच्या पुढील राजकीय दिशेचा अंदाज दिला आहे. राज्यातील सत्ताधारी आणि विरोधक या दोन्ही गटांवर या मोर्चाने दबाव निर्माण केला आहे. हजारो तरुणांनी संविधान आणि लोकशाहीच्या मूल्यांवर आधारित लढा उभारण्याची तयारी दाखवली आहे.


अभिषेक डोईफोडे यांनी या प्रसंगी युवकांना आवाहन केले —


> “फक्त घोषणा करून बदल येत नाही. शिक्षण, संघटन आणि संघर्ष या तीन गोष्टींच्या माध्यमातून आपल्याला समाजाचा नवा इतिहास घडवायचा आहे. पुढील काळात ओबीसी समाजाचा प्रत्येक युवक सजग, संघटित आणि जबाबदार झाला पाहिजे.”


तुकूम प्रभागातील युवकांमध्ये डोईफोडे यांच्या नेतृत्वामुळे निर्माण झालेली संघटित ताकद आता जिल्ह्याबाहेर पसरताना दिसत आहे. त्यांची कार्यशैली ही केवळ उत्साहावर आधारित नाही, तर ती तत्त्वनिष्ठ आणि योजनाबद्ध आहे. प्रत्येक आंदोलन, प्रत्येक उपक्रम हा समाजाच्या वास्तवातील अन्यायाच्या मुळाशी जाऊन त्यावर उपाय शोधण्याचा प्रयत्न करतो.


नागपूरचा हा मोर्चा केवळ एका दिवसाचे आंदोलन नव्हते; तो होता एका दीर्घ संघर्षाची घोषणा. शिक्षणातील असमानता, नोकरीतील आरक्षणातील असंतुलन आणि राजकीय प्रतिनिधित्वातील मर्यादा या सर्वांविरुद्धचा हा लढा आहे. अभिषेक डोईफोडे यांच्या नेतृत्वाखाली तुकूम प्रभागातील युवकांनी दाखवलेली सजगता आणि समर्पण पाहता, या लढ्याला पुढील काळात नवे दिशा आणि नेतृत्व मिळेल, यात शंका नाही.


नागपूरच्या रस्त्यांवरून परतताना कार्यकर्त्यांच्या मनात उत्साह, पण त्याचबरोबर जबाबदारीची जाणीवही होती. “हा लढा फक्त रस्त्यावर नव्हे, तर समाजाच्या विचारांत लढायचा आहे” — अशी भावना प्रत्येकाच्या नजरेत दिसत होती.


अभिषेक डोईफोडे यांच्या नेतृत्वाखाली उभ्या राहिलेल्या या नव्या पिढीतील युवक चळवळीने महाराष्ट्रातील ओबीसी समाजाच्या भविष्यास नवी दिशा दिली आहे. संघर्षाची ही ज्योत आता तुकूमपासून नागपूरपर्यंत पोहोचली आहे — आणि तिचा प्रकाश पुढील पिढ्यांना न्याय, समता आणि स्वाभिमानाच्या मार्गावर नेईल, हे निश्चित.